 ارتودنسي چيست؟
ارتودنسي شاخه اي از علم دندانپزشكي است كه هدف آن تشخيص، پيشگيري و درمان بي نظمي هاي موجود در دندانها وصورت مي باشد. اصطلاح علمي كه جهت اين مشكلات به كار مي رود مال اكلوژن مي باشد كه به معني بد جفت شدن است. درمان ارتودنسي شامل طراحي، كاربرد و كنترل ماهرانه وسايل تصحيح كننده از قبيل براكت، هد گير،پلاك هاي متحرك و غيره جهت رديف كردن دندانها و فكيــن و ايجاد يك صورت متناسـب مي باشد. {ادامه مطلب}
 در چه سني امكان درمان ارتودنسي وجود دارد؟
كودكان و بزرگسالان هر دو مي توانند از مزاياي درمان ارتودنسي بهره مند شوند زيرا دندانهاي سالم را در هر سني مي توان حركت داده و منظم نمود. اما از آنجايي كه كنترل رشد و تكامل در درمان بعضي از مشكلات ارتودنسي امري ضروري مي باشد، AAO (انجمن ارتودنتیستهای آمریکا)توصيه نموده است كه از تمام كودكان زير سن 7 سال، يك معاينه ارتودنسي بعمل آيد، زيرا در بعضي از موارد، هرچه درمان زودتر شروع شود، مراحل درمان آسانتر مي گردد و در صورتي كه تا پايان رويش دندانهاي دائمي كه رشد صورت در حال اتمام است صبر شود، تصحيح روابط دنداني فكي مشكل تر مي شود.
چه عواملي باعث مشكلات ارتودنسي مي گردد؟
بسياري از مال اكلوژن ها ارثي هستند. مال اكلوژن هاي ارثي شامل شلوغي دندانها، فاصلههاي اضافي بين دندانها، دندانهاي اضافي يا فقدان بعضي از دندانها و روابط نادرست فكي، دنداني و صورتي مي با شد. اما بعضي از مال اكلوژن ها اكتسابي هستند كه ممكن است در نتيجه ضربه، مكيدن انگشت يا پستانك، انسداد راه هوايي ناشي از بزرگی لوزه ها يا آدنوئيد، پوسيدگي دندان ها يا از دست دادن زودرس دندانهاي شيري يا دائمي باشد. در هر صورت اين مشكلات نه تنها موجب نامرتبي دندانها ميگردد، بلكه باعث ظاهر نامناسب و تكامل ناقص صورت نيز مي شود.
مشکلات قابل درمان توسط ارتودنسی
 شلوغي دندانها (crowding)
علت شلوغي دندانها، كوچكي فك يا بزرگي دندانها مي باشد. ممكن است استخوان و لثه در مجاورت دندانهاي نامنظم، بسيار نازك شود.دندانهاي نهفته (دنداني كه بايد رويش يابد ولي هنوز بيرون نيامده است) ، جفت نشدن دندانها و ظاهر نامناسب از جمله نتايج شلوغي دندانها می باشد.درمان شلوغی دندانها بستگی به میزان بی نظمی دارد.در بسیاری از موارد می توان با استفاده از فضای دندانهای شیری، از کشیدن بی مورد دندانهای دائمی جلوگیری نمود {ادامه مطلب}
 بيرون زدگي دندانهاي بالا (overjet)
در این حالت دندانهاي قدامي بالا بيش از حد معمول، بيرون زده بوده در نتیجه مستعد ضربه میباشند .این مشکل ميتواند به علت رشد نامتعادل فكين (کوچکی فک پایین در مقايسه با فک بالا) باشد.مکیدن انگشت یا پستانک نیز میتواند علت این عارضه باشد.
 هم پوشانی بیش از حد دندانها (deep bite)
در اين حالت دندانهای قدامي پایین بسیار نزدیک کام هستندكه كه ميتواند باعث آسیب استخوان آن ناحيه و زخم لثه اي شود. از علل دیگر این وضعیت سايش بيش از حد دندا نها می باشد.
عدم هم پوشانی دندانها (open bite)
در اين حالت دندانهاي قدامی بالا و پائين با هم در تماس نيستند و تمام نيروي ناشي از جويدن به دندانهاي خلفي وارد مي شود كه ميتواند باعث سايش دندانهاي خلفي ،كاهش قدرت جويدن.و اختلال در تکلم گردد. در اين حالت درمان باید هر چه سریعتر انجام شود.
 فاصله بين دندانها (spacing)
اين حالت زماني رخ مي دهد كه بعضی از دندانها وجود نداشته باشد، كوچك باشند يا قوس دنداني خيلي پهن باشد. اين وضعيت اغلب باعث ظاهر نامناسب فرد میگردد.
 بسته شدن معکوس دندانها (crossbite)
در حالت عادی دندانهای قدامی بالا حدود 2 میلیمتر جلوتر از دندانهای قدامی پایین قرار دارند اما در کراس بایت یک یا تعداد بیشتری از دندانهای قدامی بالا عقب تر از دندانهای قدامی پایین قرار می گیرند که میتواند منجر به آسیب لثه و استخوان دندانهای قدامی پایین، تحلیل لثه، سایش دندانها وحتی رشد غیر قرینه فکین گردد.این مشکل باید هر چه سریعتر برطرف گردد.
بهترین زمان درمان
تا سن هفت سالگي تعداد كافي دندان دائمي در داخل دهان رويش يافته است تا ارتودنتيست بتواند مشكلات موجود يا آنچه در آينده ممكن است اتفاق بيفتد را تشخيص دهد. اولين آسياب دائمي و دندانهاي قدامي معمولاً تا اين سن رويش پيدا كرده اند و مشكلات شلوغي دندانها، میزان هم پوشانی دندانها و بيرون زدگی آنها كاملاً قابل تشخيص است. هرگونه عادت دهاني مضر از قبيل مكيدن انگشت و غيره نيز قابل ارزيابي است. {ادامه مطلب}
اولين معاينه در سن هفت سالگي انجام ميگيرد و ارتودنتيست تشخيص مي دهد كه آيا لازم است درمان آغاز شود يا بعدا انجام گیرد. بعضي ازمواردي كه نياز به درمان سريع ارتودنسي دارد عبارتند از: زود يا دير از دست دادن دندانهاي شيري، مشكلات جويدن ، تنفس دهاني، مكيدن انگشت، دندانهاي شلوغ، نابجا يا دنداني كه بين دو دندان ديگر گير افتاده و نميتواند رويش پيدا كند، گاز گرفته شدن گونه يا لب توسط دندانها ، دندانها يا فك با اندازه غير طبيعي، دندانهايي كه درست جفت نمي شوند يا اصلاً به هم نمي رسند.
مزاياي درمان زودهنگام چيست؟
براي بيماراني كه به طور واضح داراي مشكلات ارتودنسي هستند درمان زودهنگام فوايد زير را دارد:
1- رشد فكين، كنترل و هدايت مي شود
2- پهناي قوس دنداني بالا و پائين تنظيم مي شود كه باعث فرم دادن صحيح استخوان حمايت كننده دندانها ميگردد.
3- دندانهاي دائمي در حال رويش به موقعيت صحيح و دلخواه هدايت مي شوند.
4- صدمه به دندانهاي بيرون زده قدامي بالا را به حداقل مي رساند.
5- عادات مضر دهاني (از قبيل مكيدن انگشت و . . .) را تصحيح مي كند.
6- مشكلات غير نرمال تكلم و بلع را كاهش داده يا حتي تصحيح مي كند.
7- باعث بهبود ظاهر فرد و اعتماد به نفس او مي شود.
|
